Amaia Izko eta Ainhoa Baglieto AAMren kontrako epaiketako abokatuak

Amnistiaren Aldeko Mugimenduko auzipetuak zigortzeko frogarik ez dagoen arren, zigorra espero dute abokatuek. Zigorra mugimendu osoarentzat izango dela ohartarazi dute.

«Epaiketari jantzi juridikoa eman zaio, baina ez du ezer juridikotik»

Amnistiaren Aldeko Mugimenduko (AAM) 27 lagunen kontrako auziko epaia «politikoki komeni denean» jakinaraziko du Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaimahaiak, Amaia Izko eta Ainhoa Baglieto abokatuen iritzian. Nolanahi ere, ez dute dudarik, zigorra espero dute.

Zer epai espero duzue, eta noizko?

AMAIA IZKO. Noizko ez dago jakiterik. Interesatzen zaienean aterako dute. Epaiketa hasi baino lehenago eta amaitu baino lehenago esan genuen zigorra espero genuela, eta bukatu ondoren, gauza bera berretsi behar dugu. Ez bakarrik auzitegiak inolako bermerik ez duelako ematen, edo kasu gehienetan auzitegiak zigorra jartzen duelako, baizik eta, auzitegiak etsaitzat dituelako epaitu dituenak. AAMtik beti salatu da auzitegiaren papera. Orain, auzitegi horrek pertsona horiek epaituta, zer espero behar dugu? Zigorra. AAMrentzat zigorra. Aldarrikapen horrentzat zigorra. Hala ere, gerta daiteke auzipeturen bat libratzea, normaltasunaren irudia eman nahi dutelako.

AINHOA BAGLIETO : Ohituta gaude Auzitegi Nazionalean berme gutxi egotearekin, eta horretaz gain, kasu honetan aurrekariak ditugu, Garzonen teoria hori, jada, epaiketara eraman izan delako. Hor daude Haika-Segiren eta 18/98ren aurrekariak.

AAM zigortuko dutela esaten duzue. Zein jokaleku geratuko zaio mugimendu horri?

IZKO: Daukana. Zailagoa izango da aldarrikapena aurrera eramatea, baina aurrera eraman behar da, arrazoi gehiagorekin. Une honetan Segirekin gertatzen dena gertatuko da, alegia, edozein lagun atxilotu dezaketela, kartzelatu eta epaitu, Segikoa izatea ETAko kidea izatea dela ulertzen delako. Baina errepresio mota horri ere aurre egin beharko zaio. Ez da inoiz erraza izan amnistiaren aldeko aldarrikapena aurrera eramatea. 70.eta 80. hamarkadetan amnistia aldarrikatzeagatik jendea hiltzen zuten kalean. Honek zailduko du salaketa egitea, baina ez dut inolako zalantzarik aurrera jarraituko dugula. Jokaleku eskasa geratuko zaie, baina beti eduki du jokaleku eskasa estatuaren defizit guztien salaketak.

BAGLIETO: Ez da pertsona batzuen kontrako epaiketa izan. Mugimendu baten kontrakoa izan da, eta hori, bide penalean ezin da egin. Baina, beraien helburua mugimendu baten kontra doa.

27 lagun eraman dituzte auzitegira, baina, pertsona horiek zigortzeko moduko ezer egin dutenik ez da frogatu. Frogatu dute AAMko kide direla, eta hori akusatuek beraiek aitortu zuten aurrenengo egunean.

IZKO : Urteetan aritu dira publikoki AAMren izenean. Ez dute inoiz ezkutatu beren ekimena. Alderantziz, esan, onartu eta aldarrikatu egin dute. Epaiketa osoa pasatu dugu frogatuta zegoen gauza bat frogatzen. Baina AAMko kide izatea, ezin da delitua kontsideratu. Zigortzeko bigarren pauso bat eman behar da, eta pertsona horiek ETArekin lotu. Horretan ez dute frogarik aurkeztu. Polizia bat joan da, eta esan du berak badakiela hauek Ekinekoak direla eta beraz ETAkoak direla. Eta kito. Ez da besterik egin.

BAGLIETO: Eta ez hori bakarrik. Ekinen bitartez aldarrikapen sozial eta politikoak aurrera eramatea egozten die, hau da, Euskal Presoak Euskal Herrira, Alde Hemendik eta horrelako hainbat ekimen aurrera eramatea. Ez delitua suposatzen duen ekimen politikoa, baizik eta ekimen politiko- soziala. Azken batean, ekimen politikoengatik epaitu dituzte.

IZKO: Horri guztiari kutsu kriminal bat eman nahi izan zaio, modu erabat artifizialean ETArekin lotu nahian, baina pauso hori ez dute inondik inora eman.

Frogarik ez dagoela diozue, baina zigorra espero duzue. Zergatik?

BAGLIETO: Estatuari ez zaiolako interesatzen horrelako mugimendu bat egoterik. ETAk hainbat mugimenduk eduki dezaketen ideologia berdina duelako hor kokatu dute delitua. Bat etortze ideologiko bat zigortu dute. Estatuaren oinarri demokratikoak zalantzan jartzen dituen mugimendurik ez egotea da helburua. Ez dute estatuaren demokrazia falta kritikatzen duen masa mugimendurik nahi.

Baina, hori juridikoki argudiatu beharko dute, ez?

IZKO: Horregatik eraman zuten froga periziala. Hemen dena konpontzen da froga perizial batekin. Polizia bat etorri zen esatera: ‘Ni froga naiz -informe polizial bat froga perizial bihurtzen dute- eta esaten dut pertsona hauek Ekinekoak eta Gestoretakoak direla, eta Gestoretako arduradun izateko ETAren konfiantza osokoak izan behar dute’. KASekoak izandakoak edo Ekinekoak direla gaineratzen du. Guzti hori esaten du ezertan oinarritu gabe, baina froga da! Auziaren gakoa berak esaten duena da. Jantzi juridikoa ematen zaio honi guztiari, baina juridikotik ez dauka ezer. Gisa honetako epaiketak egiteko beharrezkoa da erabaki politikoari janzkera juridikoa emateko prest dagoen auzitegi bat, eta hori Auzitegi Nazionala da.

BAGLIETO : Gainera, lotuta dituzte ondorengo auzitegiak ere. Gorena, Konstituzionala…

Hori guztia kontuan hartuta erabaki zuten auzipetuek defentsari uko egitea?

IZKO. Edozein pertsona Auzitegi Nazionalera badoa, badaki aukera asko dituela zigortzeko. Bistan dago, defentsa juridikorako oso margen txikia dagoela, Auzitegi Nazionala errepresiorako instrumentu bat da. AAMko kideek goitik behera kuestionatzen dute Auzitegi Nazionala. ‘Ez zaitut onartzen, salatzen zaitut egunero suposatzen duzunarengatik, eta horregatik epaitu behar nauzunean ez naiz zure aurrean defendatuko. Zertarako defendatuko naiz? Nik salatu egiten zaitut’. Eta hori egiten saiatu dira. Defentsarako inongo margenik ez dagoela salatzen, eta Auzitegi Nazionalaren goitik beherako kuestionamendua egiten.

BAGLIETO : Beraiek oso argi zeukaten 1998an inpultso politiko baten ondorioz abiatutako auzi hauek mugimenduak zigortzera doazela, eta plus bat bazegoen AAMrekin, lehenengo lerroko etsaiak izanda.

Hala ere, auzitegian bertan egon ziren auzipetuak deituta zeuden bakoitzean.

IZKO: Bai, eta jende askok galdetu digu guri eta baita auzipetuei ere nolatan edo zertarako joan diren. Eta hauek oso argi esaten zuten, beraiek joan direla berriz ere salaketa politikoa egitera, eta epaimahaiaren aurrean errepresioaren argazkia erakustera. Beraiek ez direla AAMko partaideak egun batean ez dakit nola esnatu zirelako, baizik eta errepresio horri aurre egin beharko zaiolako.

Auzitegia deseroso sentiaraztea lortu zuten. Lekukoekin izan zuen jarrera ez al da horren adibide bat?

BAGLIETO: Auzitegiak aurretik bazituen bi esperientzia, Haikakoa eta 18/98koa, eta epaiketa honetara jarrera itxuraz demokratiko bat erakutsi nahian etorri dira. Inkisizioaren paper hori ez zuten azaldu nahi, eta aurrenengo momentuan nabaritu zen. Baina lekukoak estatuaren eta auzitegien papera salatzen hasi zirenean, eta batez ere torturaz hitz egiten hasten zirenean, ezin izan zuten itxura mantendu.

IZKO: Gainera, fiskalak eta auzitegiak azaldu behar izan zuten, epaiketa ez zela politikoa, eta delituak epaitzen ari zirela, ez zegoela ezer idatzita… Horregatik, auzipetuek baloratzen dute lortu zutela zerbait.

Fiskalak eta AVTk epaiketan izan zuten jarrera zer iruditu zitzaizuen? Galdera berberak egin zizkieten guztiei.

IZKO: Ezin zuten pertsonalizatu akusazioa. Teoria bat aplikatu behar zitzaien, eta teoria bat mundu guztiarentzat daukazunean zer galdetu behar duzu? Gauza orokorrak. Ez zeukaten besterik. Oso agerian geratu zen, inorentzako ez zegoen akusazio zehatzik.

BAGLIETO: Eta frogen inguruan ere beste hainbeste. Funts bakarra informe periziala zen. Auzi honetan, pertsona hauen tortura salaketarik ez zegoenez autoinkulpaziorik ere ez zeukaten. Beste kasu batzuetan torturapean ateratako deklarazioak hartzen dituzte oinarri gisa, baina kasu honetan, hori ez zutenez, informe perizial batekin azaldu behar izan dute.

Epaiketan zehar defentsarik egin ez zenuten arren, azken ondorioak azaldu egin zenituzten. Zergatik?

IZKO: Informeekin saiatu ginen auzipetuek zeukaten asmoa gauzatzen. Sartu ginen erabilitako frogekin, baina ez juridikoki deuseztatzeko, baizik eta adierazteko, estatuan dagoen defizit demokratiko hori islatu egin dela epaiketan. Estatuan poliziak markatzen dituela irizpide guztiak, eta epaiketan berdin gertatu dela. Inportantea zen mahai gainean jartzea zein froga eskasa zegoen. Zentzu horretan hitz egiten zen kriminalizazioaz. Frogarik ez badago, zergatik gaude epaiketa honetan? Ez bada frogatu prozedura osoan zehar eta ezta epaiketan ere jende honek delituak egin dituenik, zergatik gaude hemen? Beraiek egin duten eta onartu duten jarduera kriminalizatu egiten delako. Saiatu ginen azaltzen zergatik geunden han, zergatik sortu zen AAM eta zergatik estatuak ezin izango duen inoiz onartu honelako mugimendu bat egoterik.

Haika-Segiren eta 18/98ren ondorioa dela epaiketa hau esan izan duzue askotan. Zergatik?

IZKO: 18/98ko epaian bertan agertzen da AAM ETAren fronte bat dela. Txema Matanzas horregatik dago zigortuta.

BAGLIETO : Eta ez hori bakarrik, jada, AAMren inguruko balorazio bat egin zen epaiketa horretako frogetan, eta hori legez ere ezin da egin. Mugimendu hori gero epaitu behar baduzu, aldez aurretik epaitzen duzulako.

IZKO: Horregatik esaten genuen buruz beherakoa egin ahal genuela epaiketan, baina jadanik erabakita zegoela zigorra.

BAGLIETO: 1998an Garzonen teoriarekin horrelako atxiloketak aurrera eramaten hasi zirenean, Auzitegi Nazionaleko 4. sekzioak ez zituen teoriak ontzat hartu, eta epaitegi horretako magistratuak desagerrarazi egin zituzten. Beraz, garbi zegoen ibilbide bat markatua zegoela, eta zein izango zen horren ondorioa. Teoria horren enborra Haika-Segiren epaiketatik zehaztua zegoen. Baita ere erakunde armatuaren kide izan zitezkeela armekin inolako harremanik eduki gabe, erakunde militarraren kideekin harremanik izan gabe, eta kode penalean ezartzen diren delituak egin gabe.

«Enbor» hori kontuan hartuta, pentsa dezakegu etorriko diren epaiketetan gauza bera gertatuko dela?

IZKO: Fiskalak aurreratu zuen zigorra etorriko zela epaiketa honetan eta datozenetan. Behin teoria politiko-polizialak gorputza hartzen duenean… Teoria horrek esaten du ETA fronte desberdinekin dagoela osatuta, eta jadanik fronte horietako bi epaitu eta kondenatu dituzte, hirugarrena epaitu eta seguru asko kondenatu, eta gainontzeko guztiak berdin joango dira. Poztuko ginateke horrela ez balitz, baina…

BAGLIETO: Oinarri berdin-berdinak dituzte Udalbiltza, Batasuna eta dauden auzi guztiekin: informe periziala. Teoria berdin-berdina mantenduko dute: ‘ETAk esana, hainbat mugimenduk egina’. Eta horretarako, pertsona guzti hauek arduradun izan dira, eta hauek Ekinekoak dira, edo bere garaian KASekoak. Hori da oinarria, eta printzipioz, eta ez badute beste itxura bat eman nahi…

Soka horrek badu amaierarik?

BAGLIETO: Herriaren mugimendua.

IZKO: Soka hori politikoki garaitu behar da, ez dago besterik. Argi dagoena da, juridikoki ez dagoela borrokatzerik eta irabazterik. Jendea horren aurrean asaldatzen denean bakarrik amaituko da. Hori noiz gertatuko den? Ez dakit, baina seguru nago gertatuko dela.

Amaia Izko

«Oso agerian geratu da ez dagoela akusazio jakinik auzipetutako inorentzako»

«Fiskalak aurreratu zuen zigorra etorriko zela auzi honetan eta datozenetan»

Ainhoa Baglieto

«Ez da pertsonen kontrako auzia izan, mugimendu baten kontrakoa baizik»

«Ekimen politiko soziala egiteagatik epaitu dituzte, ez beste ezerengatik»

Anjel Figueroaren egoeraren aurrean bihar, uztailak 4, ostirala, elkarretaratzea egingo da Algortan, 20:00etan, Telletxen.

Larunbatean, uztailak 5, manifestazioa egingo da Donostian preso gaixoen askatasuna aldarrikatzeko.

> etxerat.info: Sakabanaketa eta osasun eskubidea

Anjel kalera!
PRESO GAIXOAK ASKATU!

Pasa den ekainaren 25ean itzuli zen Langraitzera. AAMk salatu du gaixotasun larriekin aurkitzen diren presoen egoera eta espetxe politikaren aurrean mobilizatzeko deia burutu du.

Anjel Figeroa Txagorritxuko ospitalera eraman dute

Bi krisialdi bortitz jasan ostean Langraitzeko espetxetik Txagorritxura eraman dute gaur, uztailaren 2an. Cruceseko Ospitalera eraman edo ez aztertzen ari dira medikuak.

Pasa den Ekainaren 25ean eman zioten alta medikua azkenengoz, eta azken hilabeteotan ospitaletik espetxera eta espetxetik ospitalera darabilte, gurpil ero batean. Bere askatasuna behin baino gehiagotan eskatu dute, gaixotasun larri eta sendaezina pariatzen duelako.

Askatasunaren salaketa

Anjel Figeroarekin egiten ari direnak erakusten du PSOEren espainiako gobernuak, preso politikoak suntsitzeko helburuz darabilen espetxe politikaren krudeltasuna eta mendeku gosea norainokoa den.

Aspaldi salatzen ari gara presoak hil egin nahi dituztela, muturreko baldintzetan biziaraziz: dispertsatuta, isolatuta, osasun asistentziarik gabe, eskubideak zanpatuak dituztelarik… Bereziki kezkatzen gaitu gaixotasun larriekin aurkitzen diren 14 presoen egoerak.

Espetxe politikaren PSOEko arduranei galdera bat: Noiz arte jarraitu behar duzue espetxe politikaren “etika” hiltzaile honekin?

Egoera larri honekin amaitu behar dugu! Ezin dugu onartu preso politikoak espetxeetan hil ditzaten. Euskal Herritarrei dei bat luzatu nahi diegu, espetxe politikaren aurkako mobilizazioekin jarraitu dezaten.

Anjel eta gaixotasun larriekin aurkitzen diren presoak askatu orain!

Euskal presoak euskal herrira, dagozkien eskubideen jabe!

Anjel Figueroari atzo Txagorritxu ospitalean alta eman eta berriro Langraitzeko espetxera eraman dute. Berez albiste ona izan zitekeena, Anjelen kasuan kezkatzeko modukoa dela azpimarratu nahi dugu. Izan ere, Anjelen gaixotasunak okerrera egin du azken aldian eta diagnostiko medikoetan behin eta berriro adierazi bezala espetxean ez ditu behar dituen baldintzak bertan izateko. Gauzak horrela, gurpil zoro batean sartuta dago: espetxera eraman, baldintza okerrak izanik berriro krisialdiak izan, egun batzutarako ospitalera atera eta berriro espetxera. Horrela darama azken urtea, etengabe.

Azken honetan ekainaren 15ean ingresatu zuten ospitalean, ekainaren 2an bertan alta eman ondoren, espetxean krisialdi larriak izan zituelarik. Ospitalean krisialdien ondoko egoera kontrolatu eta egonkortu egiten da.

Hala ere, ospitalea ere ez da soluzioa. Eta, esate baterako, ekainaren 18an krisialdi larria izan zuen bertan. Zaindariek lurrean botata topatu zuten, konorte barik, mingaina ebakita…

Aipatu behar da ospitalean 1. graduko espetxeko baldintzak ezartzen zaizkiela bertan diren presoei, eta normalean presoak pixka bat hobera egin orduko alta eskatu eta espetxera joan nahi izaten dutela.

Anjelen amak baimena dauka berarekin 24 orduak egoteko. Hala ere, askotan, guardian dauden ertzainen arabera, trabak eta oztopoak ere jartzen dizkiote. Azken egonaldi honetan egun batean 3 ordu eduki zuten itxarongelan baimena iritsi ei ez zelako. Edo bazkaltzeko irten eta sartzen denean ertzainek bateko edo besteko miaketak egiten dizkiote.

Eta hala eta guztiz ere epilepsia kasuetan hurbileko pertsonen harremana funtsezkoa da, arreta zuzena egiten duelako eta bere egoera zuzenean ezagutzen duelako. Medikuak ere eguneroko egoera jakiteko berari galdetu beharra dauka. Eta azken batean ospitalean dagoenean hobera egiten badu gehienbat hurbileko pertsonen harreman eta arretaren eraginez izaten da.

Anjelen eboluzioa okerrera doanean, behin-betiko soluzioa ezinbestekoa da. Gero eta okerrago dago eta espetxea-ospitalea-espetxea-ospitalea bueltaka ibiltzeak ez du ezer konpontzen, gaixotasun sendaezina izanik ezer konpontzerik ez duenez.

Anjel kalera!
PRESO GAIXOAK ASKATU!

Leioa, Erandio eta Uribe Kosta osoko 300 lagun baino gehiagok parte hartu zuen pasa den igandean Urtzi Murueta preso ohi leioaztarrari Plaza Gorrian egindako ongi etorrian. Ohiko txapela eta lore sortaz gain, hainbat opari egin zizkioten Muruetari Leioako eragile soziopolitikoek eta auzokideek. Ekitaldian, txalapartariak, bertsolariak, olerkariak, musikariak, Urtziren lagunak, auzokideak, preso ohiak, Andoni Hernandez eta Pili Artze iheslarien urkoak zein Amnistiaren Aldeko Mugimenduko kideak izan ziren oholtzaren gainean. Murueta zoriontzeaz gain, Hernandez eta Artze Leioako errefuxiatuak, Mikel Ibañez elgoibarra eta beste preso gaixo kroniko eta sendaezinak, tartean Anjel Figueroa algortarra, izan zituzten gogoan. Era berean, garai honetan amnistiaren alde lan egiten duten erakundeak inoiz baino beharrezkoagoak direla azpimarratu zuten eta presoen eskubideen alde lan egiteko konpromisoa eskatu zieten bertaratutakoei. Ekitaldiaren ostean 150 bat pertsonek herri bazkari batekin ospatu zuten Muruetaren askatasuna. Argazki gehiago ikusteko sakatu hemen.

Murueta sei urte egon zen Frantzia eta Espainiako kartzeletan, hasieran jarritako zigorra betetzen eta 2007ko irailean, zeukan zigorra amaitu zuenean, Jose Maria Lidon epailearen hilketagatik epai zezaten espetxean mantendu zuten, gero Espainiara estraditatzeko eta pasa den otsailean epaitzeko. Espainiako Auzitegi Nazionalean, 30 urteko zigorra eskatzen ziotela, bere aurka aurkeztutako froga bakarra Orkatz Gallastegiri Ertzain-Etxean sinarazi zioten deklarazioa da, behin eta berriz Gallastegik, defentsak eta Askatasunak Orkatz torturatu ostean sinatutakoa dela nabarmendu dutena. Gallastegi ez bezala Murueta errugabe jo zuten epaileek eta ekainaren 4an askatu zuten. Hurrengo egunean 250 lagunek egin zioten harrera eta handik egun batzuetara Blanca Rodriguez fiskalak Espainiako Auzitegi Gorenean helegitea aurkeztuko dueneko albistea jaso zuten Muruetak eta bere familiak.